تبیین مضامین رهبری اخلاقی حسابرس با رویکرد رهبری کوانتومی

الموضوعات : Behavioral research methodology in accounting and auditing

حسین رفیعی ¹ , آذر مسلمی ² , علیرضا حسن ملکی ³

1 - گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران.
2 - گروه حسابداری، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران
3 - گروه حسابداری، واحد بندر گز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر گز، ایران

تاريخ الإرسال : 14 الثلاثاء , رجب, 1446 تاريخ التأكيد : 28 الأربعاء , محرم, 1447 تاريخ الإصدار : 17 الإثنين , صفر, 1447

الکلمات المفتاحية: رهبری اخلاقی حسابرس, رهبری کوانتومی, تحلیل مضمون, مهارت‌های کوانتومی.,

ملخص المقالة :

هدف: هدف اصلی همه مؤسسات حسابرسی افزایش کارایی و اثربخشی است. نیروی انسانی شامل مجموعه‌ای از افراد با نیازهای بی‌شمار است. رهبری کوانتومی سبکی از رهبری بوده که اعتماد، امنیت، ارتباط پویا، یادگیری میان رهبران و اعضاء وجود دارد و از ارتباطات عمودی کاسته و به ارتباطات افقی افزوده می‌شود. در رویکرد کوانتومی مدیران (شرکای حسابرس) برای افزایش اثربخشی عملکرد، نیازمند رویکردی جدید نسبت به انسان، فرایندها و اشیاء هستند. رهبری کوانتومی دیدگاه رهبران را از بالا به پایین و از درون به بیرون سازمان منتقل می‌کند. همچنین در فرایندی از تعامل دوطرفه، رهبری اخلاقی با اعمال شخصی و برقراری روابط بین‌فردی، به دیگران الهام می‌بخشد، تا رفتارهای اخلاقی را به نمایش بگذارند. در این نوع رهبری ارزش‌های اخلاقی پذیرفته شده برای همه نظیر عدالت، انصاف، صداقت و درستی، محور تمرکز و توجه هستند.

روش: پژوهش حاضر به لحاظ رویکرد از نوع کیفی و به صورت تحلیل مضمون، و به لحاظ هدف از نوع توسعه‌‌ای می‌باشد. جامعه آماری شامل مدیران موسسه‌های حسابرسی بوده و جمع‌آوری‌ و تجزیه‌ و تحلیل‌ داده‌ها از طریق‌ مصاحبه‌ با خبرگان حرفه‌ حسابرسی‌ ایران در سال 1403 انجام شده است‌. روش نمونه‌گیری‌ در این‌ مطالعه‌ نمونه‌گیری‌ مبتنی‌ بر هدف بوده و به‌ شیوه گلوله‌ برفی‌ انجام شده است. بنابراین‌، در گام نخست یک‌ نفر از مدیران موسسه‌های حسابرسی که فعالیت‌ حرفه‌ای‌ فعال داشته‌ و از دانش‌ و تجربه‌ کافی‌ در این‌ خصوص برخوردار است،‌ به‌ عنوان مشارکت‌کننده اول انتخاب شد. سپس از نفر اول خواسته‌ شد تا نفرات دیگری‌ که‌ واجد شرایط‌ برای‌ انجام مصاحبه‌ هستند را برای‌ مشارکت‌ در پژوهش‌ معرفی‌ نماید. روند معرفی‌ نفرات بعدی‌ توسط‌ مشارکت‌کنندگان و انجام مصاحبه‌ تا زمان اشباع نظری‌ به تعداد 15 نفر ادامه‌ یافت‌. قضاوت ذهنی‌ پژوهشگر مبنای رسیدن به‌ اشباع نظری‌، کفایت‌ جمع‌‌آوری‌ داده‌ها را نشان می‌دهد. در این مرحله از تحقیق، ابزار جمع‌آوری داده‌ها مصاحبه‌های عمیق نیمه ساختاریافته با خبرگان بود. در این پژوهش از حداقل دو نفر برای انجام مصاحبه به صورت جداگانه، اما موازی با یکدیگر و مقایسه یافته‌های دو و یا چند پژوهشگر جهت بررسی پایایی استفاده شد و کلیه مراحل توسط دو نفر انجام گرفت. کدگذاری مجدد بخشی از داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها توسط پژوهشگر دوم به این شرح بود: برای این کار حدود 20 درصد از مصاحبه‌ها (4 مصاحبه) در اختیار پژوهشگر دوم آشنا با روش تحقیق کیفی و آگاه از موضوع تحقیق قرار گرفت و درصد توافق کدگذاری محاسبه شد. این شاخص، توافق درون‌موضوعی بین دو کدگذار مختلف را نشان می‌دهد.

یافته‌ها: پس ازکدگذاری اولیه مصاحبه‌ها، کدهای اولیه شناسایی گردید و پس از حذف مفاهیم تکراری و هم‌مفهوم، با نظر پژوهشگر و 4 نفر متخصص حرفه، مضامین در 23 مضمون پایه و 7 مضمون سازمان‌دهنده و 2 مضمون فراگیر دسته‌بندی شدند.

با تبدیل نمادهای روابط ماتریس SSIM به اعداد (0 و 1) برحسب قواعد زیر می‌توان به ماتریس دستیابی رسید. این قواعد بدین صورت می‌باشند:

الف) اگر خانه (i,j) در ماتریس SSIM نماد V گرفته است، خانه مربوطه در ماتریس دستیابی عدد (1)، و خانه قرینه آن یعنی خانه (j,i) عدد (0) می‌گیرد.

ب) اگر خانه (i,j) در ماتریس SSIM نماد A گرفته است، خانه مربوطه در ماتریس دستیابی عدد (0)، و خانه قرینه آن یعنی خانه (j,i) عدد (1) می‌گیرد.

ج) اگر خانه (i,j) در ماتریس SSIM نماد X گرفته است، خانه مربوطه در ماتریس دستیابی عدد (1)، و خانه قرینه آن یعنی خانه (j,i) عدد (1) می‌گیرد.

د) اگر خانه (i,j) در ماتریس SSIM نماد O گرفته است، خانه مربوطه در ماتریس دستیابی عدد (0)، و خانه قرینه آن یعنی خانه (j,i) هم عدد (0) می‌گیرد.

 پس از اینکه ماتریس اولیه دستیابی بدست آمد، می‌بایست سازگاری درونی آن برقرار شود. به عنوان نمونه اگر متغیر (1) منجربه متغیر (2) شود و متغیر (2) هم منجربه متغیر (3) شود، می‌بایست متغیر (1) نیز منجربه متغیر (3) شود و اگر در ماتریس دستیابی این حالت برقرار نبود، باید ماتریس اصلاح شده و روابطی که از قلم افتاده، جایگزین شوند. در ماتریس نهایی اصلاحات با (*1) نشان داده شده است. این رابطه برای کلیه عوامل به صورت مجزا محاسبه گردید و هرجا نیاز به اصلاح بود، این اصلاح به صورت دستی اعمال گردید. اگر همه عوامل، مربوط به همان سطح بودند، مدل تک‌سطحی است، در غیر این صورت باید به سطح بعدی برویم. در سطح بعدی عوامل و اعداد آنها حذف می‌شوند. مثلاً اگر عامل اول مربوط به سطح (1) باشد، در مرحله بعدی این عامل حذف و عدد (1) از مجموعه‌های ورودی و خروجی حذف می‌گردند.

نتیجه‌گیری: همانند اغلب مطالعات کیفی، یافته‌های این مطالعه با اتکاء به دیدگاه‌ها و تجربیات افراد نسبتاً محدودی حاصل شده که این نارسایی می‌تواند تعمیم‌پذیری نظری یافته‌های تحقیق را با محدودیت‌هایی همراه کند. اگرچه این تحقیق با اتکاء به چرخه‌ای قیاسی- استقرائی، به نظریه‌سازی و توسعه الگوی رهبری حسابرس با رویکرد رهبری کوانتومی پرداخت، اما ماهیت استقرائی روش‌شناسی آن محدودیت‌هایی را بر تعمیم‌پذیری آماری نتایج آن وارد می‌کند. این تحقیق مجموعه‌ای از نتایج خاص را به تعدادی نظریه گسترده‌تر (و نه به شرایط و موقعیت‌های گسترده‌‌تر) تعمیم می‌دهد. از این‌رو، تعمیم‌پذیری آماری نتایج آن با محدودیت‌های قابل توجهی روبه‌رو است. بررسی و سنجش موردهای منتخب از طریق سنجه‌ها دقیق‌تر است. بسیاری از متغیرها باید با بررسی اسناد و مدارك بیشتری مورد بررسی قرار گیرد، یا نیاز به مطالعات عمیق‌تری دارد، ولی در این تحقیق به مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته اکتفا شده که می‌تواند روایی تحلیل‌ها را با تردید مواجه کند.

 

المصادر:

تابلی حمید؛ مرادی شهر بابک، محمدرضا؛ ایران‌نژاد پاریزی، سید جواد (1398). رابطه بین رهبری اخلاقی و عملکرد فردی: نقش میانجی تعهد سازمانی. اخلاق در علوم و فناوری، ۱۴(۲)، ص۱۳۶-۱۴۳.
تیمورزاده، احسان؛ بهادری، محمدکریم؛ مهدی‌زاده، پریسا؛ یعقوبی، مریم (1396). تاثیر رهبری اخلاقی و سبک‌های رهبری بر تعهد سازمانی: مطالعه موردی در یک سازمان بهداشت و درمان نظامی. طب نظامی، 19(5)، ص451-459.
حسینی، مریم؛ برزگر، الهه (1397). بررسی رابطه خودارزیابی هسته‌ای و رهبری اخلاقی با عملکرد مالی سازمان و عملکرد شغلی کارکنان مالی. حسابداری سلامت، 7(2)، ص15-41.
درخشان‌مهر، آرش؛ جبارزاده کنگرلویی، سعید؛ بحری ثالث، جمال، قلاوندی، حسن (1398). تحلیل روابط مولفه‌های اخلاق حرفه ای، رهبری اخلاقی، مسئولیت‌های اجتماعی با عملکرد حسابرسان مستقل. دانش حسابرسی، 19(76)، ص195-230.
دوستار، محمد؛ حسنی، هانیه (1395). بررسی تأثیر رهبری اخلاقی بر رفتار سکوت و آوای کارکنان و عملکرد آن‌ها. چشم‌انداز مدیریت دولتی، 7(3)، ص83-63.
شاه‌علی‌زاده، رامین؛ حیدرپور، فرزانه؛ نیکومرام، هاشم؛ رهنمای رودپشتی، فریدون (1400). نقش میانجی هوش هیجانی در رابطه رهبری اخلاقی با قصد هشداردهی خطاکاری در مؤسسات حسابرسی؟ با تاکید بر نظریه‌های هوش هیجانی و هویت اجتماعی. دانش حسابداری مالی، 9(1)، ص79-111.
مرادی، مجید؛ اقبال، سارا (1403). تاثیر برابری اخلاقی بر رفتار اخلاقی حسابرس با نقش تعدیل‌گر دینداری. مطالعات اخلاق و رفتار در حسابداری و حسابرسی، 13(4)، ص68-86.
معظمی، ‌هاجر؛ نظری، آمنه (1402). تاثیر رهبری کوانتومی بر تعالی سازمانی مدارس. در: کنفرانس یافته‌های نوین در مدیریت، روانشناسی و حسابداری، 3(3)، ص1243-1249.
میرزایی، وحید؛ قزوینی، امید؛ مهرآسا، یونس (1403). بررسی رابطه رهبری اخلاقی و بروز رفتارهای انحرافی محل
کار با نقش میانجی ادراک از عدالت سازمانی (مورد مطالعه: دبیران دوره دوم متوسطه دبیرستان‌های شهرستان بجنورد. رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، 8(29)، ص409-426.
نظرپوری، امیر هوشنگ؛ شریعت‌نژاد، علی (1397). طراحی مدل رهبری کوانتومی در سازمان‌های دولتی با استفاده از رویکرد مدل‌سازی ساختاری- تفسیری. چشم‌انداز مدیریت دولتی، 8(1)، ص135-153.
Alhosban, A. & Altarawneh, I. (2021). The Role of Management and Teamwork in Helping the Internal Auditor to Cope with IT Environment. International Journal of Economics & Business Administration, 9(1), p. 159-167.
Hu, B., Su, L.N. & Wu, D. (2022). Teamwork experience and the contagion of audit misbehavior. Donghui, Teamwork Experience and the Contagion of Audit Misbehavior.
Omanakuttan, S., Mitra, A., Meier, E.J., Martin, M.J. & Deutsch, I.H. (2023). Qudit entanglers using quantum optimal control. PRX Quantum, 4(4).