شناسایی و ارزیابی پیشرانهای استراتژیک و آینده ساز در نظام مالیاتی ایران با رویکرد آینده پژوهی

الموضوعات : Futurology

عین اله زمانی اسکندری ¹ , آزیتا جهان شاد ² , محمدرضا مهربان پور ³

1 - دانشجوی دکتری حسابداری
2 - استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
3 - استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه تهران

تاريخ الإرسال : 05 الخميس , ربيع الأول, 1442 تاريخ التأكيد : 12 الإثنين , ذو القعدة, 1445 تاريخ الإصدار : 29 السبت , صفر, 1447

الکلمات المفتاحية: آینده پژوهی, مالیات, پیشران ها, دلفی فازی, تحلیل اثرات متقابل, میک مک,

ملخص المقالة :

زمینه: با توجه به رشد تحولات و تغییرات روزافزون در جهان، بدون توجه به عوامل محیطی از قبیل عوامل سیاسی و فرهنگی و اجتماعی و قانونی و...، رسیدن به اهداف عالی سازمانی در سازمان امور مالیاتی کشور مشکل خواهد بود. هدف: شناسایی و ارزیابی پیشرانهای استراتژیک و آینده‌ساز در نظام مالیاتی کشور است. روش‌ها: این پژوهش با استفاده از روش آینده پژوهی با بهره‌گیری از تکنیک دلفی ‌فازی و تحلیل اثرات متقابل، پویش محیطی و مصاحبه با خبرگان مالیاتی انجام شده است. روش پژوهش مورد استفاده از منظر ماهیت، توصیفی تحلیلی و از منظر روش‌شناسی، مبتنی بر روش آمیخته (ترکیبی از کمی و کیفی) است. پس از شناسایی 150 پیشران‌ نخست در مراحل سوال، مصاحبه و پرسش -نامه دلفی فازی، جهت نهایی کردن و ارزیابی پیشرانهای استراتژیک و آینده ساز، همه پیشران های شناسایی شده بر اساس میانگین فازی مثلثی مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفته است. به‏ منظور تحلیل یکپارچه اثرات متقابل میان پیشران ها، از نرم افزار میک مک که یکی از ابزارهای «آینده نگاری استراتژیک» به حساب می آید، استفاده شده است. یافته‌ها: با توجه به خروجی نرم افزار میک ‌مک، سیستم مورد مطالعه در این پژوهش ناپایدار بوده و پراکندگی پیش‌ران‌ها در قطر صفحه‌ مختصات صورت گرفته است. 15 پیشران اولیه به عنوان پیشرانهای استراتژیک و آینده‌ساز دارای تاثیرات دوگانه بوده و عوامل تاثیر پذیر دارای تاثیرگذاری زیادی نیز هستند . نتیجه گیری: بیشترین پیش‌ران‌های تاثیرگذار و آینده‌ساز، به ترتیب مربوط به حوزه های علم و فناوری، آموزش و پژوهش و ساختار محیط داخلی سازمان است.