Identification and Prioritization of Challenges in Qualitative–Descriptive Evaluation in Primary Education Using the Analytic Hierarchy Process (AHP)

Identification and Prioritization of Challenges in Qualitative–Descriptive Evaluation in Primary Education Using the Analytic Hierarchy Process (AHP)

Subject Areas : Evaluation

Mohammadreza Mohammadianar ¹ , khosrow nazari ²

1 - primary school manager
2 - Assistant Professor, Department of Educational Management

Received: 2025-07-16 Accepted : 2025-11-22 Published : 2025-09-22

Keywords: Qualitative–Descriptive Evaluation, Primary Education, Educational Challenges, Analytic Hierarchy Process (AHP), Thematic Analysis, Fuzzy Delphi Method,

Abstract :

The implementation of qualitative–descriptive evaluation in Iran’s educational system, like any other educational innovation, faces challenges and shortcomings that may hinder the achievement of its goals، The purpose of this study was to identify and prioritize the challenges related to qualitative–descriptive evaluation in primary education using the Analytic Hierarchy Process (AHP)، This study employed a mixed-methods approach (qualitative and quantitative) and utilized thematic analysis and hierarchical analysis techniques، Data were collected through semi-structured interviews with 15 experts (principals and primary school teachers)، Using MAXQDA software, the criteria and indicators were extracted، In the next stage, these criteria and indicators were presented to participants in the form of a fuzzy Delphi questionnaire and ranked using the Analytic Hierarchy Process، Expert Choice 11 software was used to perform pairwise comparisons and data analysis، The findings revealed that the challenges of qualitative–descriptive evaluation can be classified into four main categories: mental models (5 indicators), rules and structures (8 indicators), processes (15 indicators), and events (12 indicators)—a total of 40 challenges identified، The results of the hierarchical analysis indicated that decline in teaching quality (8، 4%), time-consuming nature of the process for teachers (7، 4%), and formal completion of checklists by teachers (7، 1%) were the top three priorities, respectively، These findings can provide a basis for revising the implementation policies of qualitative–descriptive evaluation and designing corrective interventions based on four levels: mindset, structure, process, and event

References:

افضل‌خانی، مریم، و تاجیک، زهرا، (1399)، آسیب‌شناسی ارزشیابی توصیفی درجهت تحقق فرایند یاددهی و یادگیری؛ یک مطالعه کیفی، فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، 14(2), 20-1،
بابانسب‌احمد‌کلائی، راضیه، ، عزیزی، مصطفی، ، و عابدینی بلترک، میمنت، (1402)، بررسی نقاط قوت و ضعف ارزشیابی توصیفی در آموزش مجازی از دیدگاه معلمان مدارس ابتدایی استان مازندران، پژوهش تدریس، 11(4)، 83-52، https://doi، org/10، 22034/trj، 2023، 62904
بهرامی‌پور، فرزانه، (۱۴۰۳)، شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان با روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP)، پنجمین کنفرانس بین‌المللی مطالعات نوین در علوم انسانی، علوم تربیتی، حقوق و مطالعات اجتماعی، بازیابی از https://civilica، com/doc/2032097
بیگی، نفیسه، رضازاده‌بهادران، حمیدرضا، و خسروی بابادی، علی‌اکبر، (1400)، آسیب‎های ارزشیابی توصیفی دوره ابتدایی از نگاه برنامه‎‌ریزان درسی ایران، دوفصلنامه نظریه و عمل در برنامه‌درسی، ۹ (۱۸) :99-130، http://cstp، khu، ac، ir/article-1-3295-fa، html،
جعفری، مهسا، و اطهری، زینب السادات، (1400)، بازنمایی ادراکات و تجارب زیسته‌ی دبیران و دانش‌آموزان از چالش‌های تغییر ارزشیابی توصیفی به ارزشیابی کمی در پایه هفتم، مطالعات اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی، 11(35)، 67-39، https://doi، org/10، 22034/emes، 2021، 249166
حبیبی، آرش، ، و آفریدی، صنم، (1391)، تصمیم‌گیری چندمعیاره، تهران: انتشارات نارون،
خزائی، لیلی، غلامحسینی‌فریز‌هندی، عباسعلی و صمدی، پروین، (1396)، آسیب‌شناسی اجرای طرح ارزشیابی کیفی توصیفی در مدارس ابتدایی: یک مطالعه کیفی، مجله مطالعات پیش دبستان و دبستان, 2(7), 120-99، https://doi، org/10، 22054/soece، 2020، 19318، 1114
رجبی، حسن، عارفی، محبوبه، و خراسانی، اباصلت، (1401)، آسیب‌شناسی ارزشیابی کیفی-توصیفی دوره ابتدایی در دوران بحران کرونا، فصلنامه مطالعات اندازه‌گیری و ارزشیابی‌آموزشی, 12(40), 92-63، https://dor، isc، ac/dor/20، 1001، 1، 24762865، 1401، 12، 40، 3، 1
رودی، محمدتقی، ، و برنا خواجه، مظاهر، (1403)، بررسی دیدگاه‌های معلمان در مورد ارزشیابی توصیفی: شناسایی چالش‌ها و راهکارها، مطالعات اندازه‌گیری و ارزیابی آموزشی، 14(46)، 20-1، https://doi، org/10، 22034/emes، 2024، 2015625، 2520
سراجی, فرهاد و شکوری, نگار ، (1399)، موانع مشارکت والدین در ارزشیابی توصیفی: مطالعه کیفی، مطالعات اندازه گیری و ارزشیابی آموزشی، 10(29)، 260-229، Doi: 10، 22034/emes، 2020، 39888
سیف، علی‌اکبر، (1402)، روانشناسی پرورشی نوین (روانشناسی یادگیری و آموزش)، تهران: نشر دوران،
صالحی‌نیا، مهدی، غیجی، سمیرا و ذوالفرخی، زهرا، (1403)، بررسی تاثیر ارزشیابی توصیفی در پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهرستان علی آباد کتول، مجله مطالعات روانشناسی و علوم تربیتی، 7(72)، 312-281 ، https://civilica، com/doc/2001479
صبوری‌کزج، پرویز، (1398)، مطالعه ادراک عدالت جنسیتی با تأکید بر قومیت (رساله دکتر تخصصی)، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خلخال،
عالی، آمنه، و مبارک قمصری، ریحانه، (1397)، فراتحلیل اثربخشی ارزشیابی توصیفی بر ارتقای بازده‌های یادگیری، فصلنامه علمی - پژوهشی تعلیم و تربیت, 34(1), 156-139، https://dor، isc، ac/dor/20، 1001، 1، 10174133، 1397، 34، 1، 7، 7
عبدی‌فتح آباد، محمد، اصلانی، شیلان، شیخی‌مهرآبادی، آزاده، غلامی‌پل‌بصره، علی، و قراگوزلو، سمیه، (1399)، آسیب‌شناسی نظام ارزشیابی توصیفی در رسیدن به اهداف آموزشی با تاکید بر سند تحول بنیادین، دومین همایش ملی مدرسه، اردبیل، https://civilica، com/doc/1404299
عزیزی، نعمت‌اله، جعفری، پریوش، فرزاد، ولی‌الله، و صنوبری، محمد، (۱۳۹۱)، بررسی راهکارهای مشارکت دولت و بخش خصوصی در آموزش و پرورش و انتخاب مناسب‌ترین مکانیسم با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP)، مطالعات برنامه‌ریزی آموزشی، ۱(۱)، 31–7،
فتحی، محمدرضا، (1401)، نقدی بر نظام ارزشیابی بدون نمره در دوره ابتدایی و ارائه راهکار مناسب، پویش در آموزش علوم انسانی، 8(26 )، 31-43، SID، https://sid، ir/paper/1029660/fa
قدسي پور، سیدحسن، (1379)، فرآیند تحليل سلسله مراتبي، تهران: مركز نشر دانشگاه صنعتي امير‌كبير،
قلتاش، عباس، اوجی‌نژاد، احمدرضا، و دهقان‌منگابادی، علیرضا، (1394)، آسیب‌شناسی الگوی ارزشیابی توصیفی به منظور ارائه الگوی مناسب در دوره ابتدایی، پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 3(10)، 16-7، SID، https://sid، ir/paper/262995/fa
کرمعلیان، حسن، ، جعفری هرندی، رضا، ، و عبادی، حسین، (1392)، بررسی مشکلات ارزشیابی کیفی ـ توصیفی از دیدگاه معلمان و مدیران مدارس ابتدایی، رویکردهای نوین آموزشی، 8(2)، 92–73،
کیامنش، علیرضا، (1399)، روش‌های ارزشیابی آموزشی، تهران، انتشارات: پیام نور،
مرتضوی‌زاده, سید‌حشمت‌الله و حسنی, محمد‌، (1400)، واکاوی تجارب زیستۀ معلمان تازه‌کار از چالش‌های تدریس در کلاس‌های چندپایه، رویکردهای نوین آموزشی، 16(1)، 140-115، https://dor، isc، ac/dor/20، 1001، 1، 24763608، 1400، 16، 1، 7، 0
ملکی، حسن، (1391)، تدوین برنامه درسی (راهنمای عمل)، تهران: انتشارات مدرسه برهان،
ملکی‌زاده، علی‌اصغر، ، خوشبخت، فریبا، ، و البرزی، محبوبه، (1402)، آسیب‌شناسی ارزشیابی کیفی ـ توصیفی در مدارس ابتدایی: مطالعه کیفی، پژوهش کیفی در برنامه درسی، 4(12)، 114-86، https://doi، org/10، 22054/qric، 2023، 36380، 242
نوری، علی و اعتمادی‌زاده، هدایت‌الله‌، (1397)، ارزشیابی سطح دانش و نگرش ‌معلمان مدارس در ارتباط با پژوهش تربیتی، تدریس پژوهی، 6(4)، 46-6 https://dor، isc، ac/dor/20، 1001، 1، 24765686، 1397، 6، 4، 3، 0
Abdi Fathabad, M, Aslani, S, Sheikhi Mehrabadi, A, Gholami-Poll Basra, A, & Qaragozlou, S (2020) Pathology Of the Descriptive Evaluation System in Achieving Educational Goals with Emphasis on The Fundamental Transformation Document In Second National School Conference, Ardabil, https://civilica، com/doc/1404299 [In Persian]
Afzal Khani, M., & Tajik, Z. (2019). Pathology of Descriptive Evaluation Towards the Realization of the Teaching and Learning Process: A Qualitative Study. Quarterly Journal of Educational Leadership and Management, 14(2), 1–20، https://dorl.net/dor/20.1001.1.27171329.1399.14.2.1.1 [In Persian]
Al Maktoum, S., & AlKaabi, A. (2024). Examining teachers' experiences in the teacher evaluation process: A qualitative multi-case study. Cogent Education. https://doi.org/10.1080/2331186X.2023.2287931
Ali, A., & Mubarak Ghamsari, R. (2018). Meta-Analysis of the Effectiveness of Descriptive Evaluation on Improving Learning Outcomes. Quarterly Scientific Research Journal of Education, 34(1), 139–156. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.10174133.1397.34.1.7.7 [In Persian]
Antoniou, J., & James, M. (2014). Exploring Formative Assessment in Primary School Classrooms: Developing A Framework of Actions and Strategies. Educational Assessment, Evaluation and Accountability, 26(2), 153–176. https://doi.org/10.1007/s11092-013-9188-4
Attride-Stirling, J. (2001). Thematic Networks: An Analytic Tool for Qualitative Research. Qualitative Research, 1(3), 385–405. https://doi.org/10.1177/146879410100100307
Azizi, N., Jafari, P., Farzad, V., and Sanobari, M. (2012). Investigating the strategies of government and private sector participation in education and selecting the most appropriate mechanism using the Analytic Hierarchy Process (AHP). Educational Planning Studies, 1(1), 7-31. [In Persian]
Babanesb Ahmad Kalai, R., Azizi, M., & Abedini Beltrak, M. (2023). Investigating The Strengths and Weaknesses of Descriptive Evaluation in Virtual Education from the Perspective of Primary School Teachers in Mazandaran Province. Teaching Research, 11(4), 52–83. https://doi.org/10.22034/trj.2023.62904 [In Persian]
Bahramipour, F. (1403). Identifying and ranking factors affecting students' academic achievement using the Analytic Hierarchy Process (AHP) method. Fifth International Conference on Modern Studies in the Humanities, Educational Sciences, Law and Social Studies. Retrieved from https://civilica.com/doc/2032097 [In Persian]
Beigi, N., Rezazadeh-Bahadoran, H., Khosravi-Babadi, A. A., & Pushneh, K. (2021). The Disadvantages of Descriptive Evaluation in Primary School from the Perspective of Iranian Curriculum Planners. Bi-Quarterly Journal of Theory and Practice in Curriculum, 9(18), 99–130. http://cstp.khu.ac.ir/article-1-3295-fa.html [In Persian]
Brown, T. D., Barnes, M., & Finefter-Rosenbluh, I. F. (2024). Teacher Perspectives and Experiences of Assessment Literacy in Victorian Junior Secondary Schools. Australian Journal of Education, 68(1), 5–22. https://doi.org/10.1177/00049441231214022
Fathi, M. R. (2022). A critique of the non-graded evaluation system in elementary school and providing a suitable solution. Progress in Humanities Education, 8(26), 31–43. SID. https://sid.ir/paper/1029660/fa [In Persian]
Galvan, P. (2016). Educational Evaluation and Prediction of School Performance Through Data Mining and Genetic Algorithms. In 2016 Future Technologies Conference (FTC) (pp. 245–249). IEEE.
Gerritsen-van Leeuwenkamp, K. J., Joosten-ten Brinke, D., & Kester, L. (2019). Students’ Perceptions of Assessment Quality Related to Their Learning Approaches and Learning Outcomes. Studies in Educational Evaluation, 63, 72–82. https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2019.06.002
Ghodsipour, S.H. (2000). Analytic Hierarchy Process. Tehran: Amir Kabir University of Technology Publishing Center. [In Persian]
Qoltash, A., Ojinejad, A., & Dehghan Mangabadi, A. (2015). Pathology of the Descriptive Evaluation Model in Order to Provide an Appropriate Model in The Elementary School. Research in School and Virtual Learning, 3(10), 7–16. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23456523.1394.3.10.1.4 [In Persian]
Habibi, A., & Afridi, S. (2022). Multi-Criteria Decision Making. Tehran: Naron Publications. [In Persian]
Jafari, M., & Athari, Z. (2020). Representing the perceptions and lived experiences of teachers and students of the challenges of changing from descriptive to quantitative evaluation in the seventh grade. Educational Measurement and Evaluation Studies, 11(35), 67-39. https://doi.org/10.22034/emes.2021.249166 [In Persian]
Karamalian, H., Jafari Harandi, R., & Ebadi, H. (2013). A Study of the Qualitative Descriptive Evaluation Problems from Primary School Teachers' and Managers' Point of View. New Educational Approaches, 8(2), 73–92. [In Persian]
Khazaei, L., Gholam-Hosseini-FarizHendi, A. A., & Samadi, P. (2017). Pathology of Implementing a Qualitative Descriptive Evaluation Plan in Elementary Schools: A Qualitative Study. Journal of Preschool and Elementary School Studies, 2(7), 99–120. https://doi.org/10.22054/soece.2020.19318.1114 [In Persian]
Kiamanesh, A. (2022). Educational evaluation methods. Tehran: Payam Noor University Press. [In Persian]
Killam, L. A., & Heerschap, C. (2013). Challenges to student learning in the clinical setting: A qualitative descriptive study. Nurse Education Today, 33(6), 684-691.
https://doi.org/10.1016/j.nedt.2012.10.008
Levy-Feldman, I. (2025). The Role of Assessment in Improving Education and Promoting Educational Equity. Education Sciences, 15(2), 224. https://doi.org/10.3390/educsci15020224
Looney, A., Cumming, J., van Der Kleij, F., & Harris, K. (2017). Reconceptualizing the Role of Teachers as Assessors: Teacher Assessment Identity. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 25(5), 442–467. https://doi.org/10.1080/0969594X.2016.1268090
Malakolunthu, S., & Vasudevan, V. (2012). Teacher Evaluation Practices in Malaysian Primary Schools: Issues and Challenges. Asia Pacific Education Review, 13, 449–456. https://doi.org/10.1007/s12564-012-9207-z
Maleki, H. (2022). Curriculum Development (Practice Guide). Tehran: Borhan School Publications. [In Persian]
Malekizade, A., Khoshbakht, F., & Alborzi, M. (2023). Pathology Qualitative-Descriptive Evaluation in Elementary Schools: Qualitative Study. Qualitative Research in Curriculum, 4(12), 86–114. https://doi.org/10.22054/qric.2023.36380.242 [In Persian]
Monteiro, V., Mata, L., & Santos, N. N. (2021). Assessment Conceptions and Practices: Perspectives of Primary School Teachers and Students. Frontiers in Education, 6, 631185. https://doi.org/10.3389/feduc.2021.631185
Mortazavi, J., Hoseini Khah, A., Gerami Pour, M., & Izanlo, B. (2022). Representation of Qualitative-Descriptive Evaluation Experience in Primary Schools. School Administration, 10(1), 44–62. https://jsa.uok.ac.ir/article_62183.html
Mortazavizadeh, S. H., & Hassani, M. (2021). An analysis of novice teachers lived experiences of teaching challenges in multi-grade classes. New Educational Approaches, 16(1), 115–140. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.24763608.1400.16.1.7.0 [In Persian]
Nouri, A., & Etemadizadeh, H. (2018). Evaluating the level of knowledge and attitude of school teachers in relation to educational research. Teaching Research, 6(4), 46–65. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.24765686.1397.6.4.3.0 [In Persian]
Ostad-Ali, F., Behzadi, M. H., & Shahvarani, A. (2015). Descriptive Qualitative Method of Evaluation from the Viewpoint of Math Teachers and Its Comparison with the Quantitative Evaluation (Giving Scores) Method (A Case Study on The Primary Schools for Girls in Zone 1 of Tehran City). Mathematics Education Trends and Research, 1, 50–56. doi:10.5899/2015/metr-00078
Pouladi, E., & Moghadam, A. Z. (2011). The Study of Effectiveness of Descriptive Evaluation in 1st and 2nd Grade of Primary Schools in Region 3 of Tehran. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 29: 452 459. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.11.262
Rajabi, H., Arefi, M., & Khorasani, A. (2022). Pathology of Qualitative-Descriptive Evaluation in Primary School During the Corona Crisis. Quarterly Journal of Educational Measurement and Evaluation Studies, 12(40), 63–92. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.24762865.1401.12.40.3.1 [In Persian]
Roodi, M., & Borna‌Khaje, M. (2024). Investigating Teachers' Views on Descriptive Evaluation: Identifying Challenges and Solutions. Educational Measurement and Evaluation Studies, 14(46), 1–20. https://doi.org/10.22034/emes.2024.2015625.2520 [In Persian]
Saaty, T. L. (1980). The Analytic Hierarchy Process. New York: McGraw Hill.
Saburi‌Kazaj, P. (2019). Study of the Perception of Gender Justice with Emphasis on Ethnicity (Doctoral Dissertation). Islamic Azad University, Khalkhal Branch. [In Persian]
Salehineya, M., Ghiji, S., & Zolfarkhi, Z. (2024). Studying the Effect of Descriptive Evaluation on the Academic Achievement of Elementary School Students in Aliabad Katul City. Quarterly Journal of Psychological Studies and Educational Sciences, 7(72), 281–312. https://civilica.com/doc/2001479 [In Persian]
Saraji, F., & Shakouri, N. (2020). Barriers to parental participation in descriptive evaluation: A qualitative study. Educational Measurement and Evaluation Studies, 10(29), 229–260. https://doi.org/10.22034/emes.2020.39888 [In Persian]
Seif, A. (2023). Educational Measurement, Assessment and Evaluation (7th ed.). Tehran: Duran Publications. [In Persian]
Veugen, M. J., Gulikers, J. T. M., & den‌Brok, P. (2021). We Agree on What We See: Teacher and Student Perceptions of Formative Assessment Practice. Studies in Educational Evaluation, 70, 101027. https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2021.101027
Widana, I. W., Sumandya, I. W., Citrawan, I. W., Widana, I. N. S., Ibarra, F. P., Quicho, R. F., Delos Santos, M. R. H. M., Velasquez-Fajanela, J. V., & Mukminin, A. (2023). The Effect of Teacher’s Responsibility and Understanding of the Local Wisdom Concept on Teacher’s Autonomy in Developing Evaluation of Learning Based on Local Wisdom in Special Needs School. Journal of Higher Education Theory and Practice, 23(10). https://doi.org/10.33423/jhetp.v23i10.6189