کاربرد هوش مصنوعی در توسعه هوش مالی دانشآموزان از طریق آموزش ریاضی
اسماعیل یوسفی
1
(
Department of Mathematics, SR.C, Islamic Azad University, Tehran, Iran
)
صبا کربلایی
2
(
دانشجوی دکتری، دپارتمان ریاضی و علوم کامپیوتر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
)
محمد غلامیان
3
(
گروه ریاضی و علوم کامپیوتر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران غرب، تهران، ایران.
)
کلید واژه: هوش مالی, آموزش ریاضی, هوش مصنوعی, یادگیری فناورانه, تصمیمگیری مالی,
چکیده مقاله :
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی نقش هوش مصنوعی در توسعه هوش مالی دانشآموزان از طریق آموزش ریاضی است. در دهه اخیر، ترکیب آموزش ریاضی با مفاهیم مالی بهعنوان یکی از راهبردهای کلیدی در ارتقای سواد مالی نسل جدید مورد توجه قرار گرفته است؛ اما محدودیتهای روشهای سنتی تدریس، ضرورت بهرهگیری از فناوریهای نوین همچون هوش مصنوعی را پررنگتر کرده است. روش تحقیق حاضر، شبهآزمایشی با طرح پیشآزمون ـ پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان متوسطه اول منطقه 2 شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰3-۱۴۰4 بوده و نمونهای به حجم ۱۲۰ نفر به شیوه تصادفی خوشهای انتخاب شد. ابزار گردآوری دادهها شامل پرسشنامه استاندارد هوش مالی و آزمون عملکرد ریاضی در زمینه مسائل مالی بود. در گروه آزمایش، آموزش ریاضی با بهرهگیری از اپلیکیشنهای مبتنی بر هوش مصنوعی و سناریوهای شبیهسازی مالی انجام شد، در حالیکه گروه کنترل تنها آموزش سنتی ریاضی را دریافت کردند. تحلیل دادهها با استفاده از آزمون کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) نشان داد که بهکارگیری هوش مصنوعی در فرآیند آموزش ریاضی منجر به بهبود معنادار در سطح هوش مالی و مهارتهای حل مسئله مالی دانشآموزان میشود (01/0p <). یافتهها حاکی از آن است که هوش مصنوعی میتواند بهعنوان یک ابزار قدرتمند در پیوند میان مفاهیم ریاضی و کاربردهای مالی روزمره عمل کند و مسیر جدیدی را برای توسعه مهارتهای حیاتی قرن بیستویکم فراهم آورد. بر این اساس، پیشنهاد میشود سیاستگذاران آموزشی و معلمان ریاضی از ظرفیت فناوریهای هوشمند برای تقویت هوش مالی و تصمیمگیری اقتصادی دانشآموزان بهره گیرند.
چکیده انگلیسی :
The main purpose of the present study is to investigate the role of artificial intelligence (AI) in developing students’ financial intelligence through mathematics education. Over the past decade, the integration of mathematics education with financial concepts has been considered one of the key strategies for enhancing the financial literacy of the new generation; however, the limitations of traditional teaching methods have highlighted the necessity of employing modern technologies such as AI. This research employed a quasi-experimental method with a pre-test–post-test control group design. The statistical population included all lower secondary school students in District 2 of Tehran during the 2024–2025 academic year, and a sample of 120 students was selected using cluster random sampling. The data collection tools consisted of a standardized financial intelligence questionnaire and a mathematics performance test focused on financial problems. In the experimental group, mathematics instruction was conducted using AI-based applications and financial simulation scenarios, while the control group received only traditional mathematics instruction. Data analysis using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) indicated that the integration of AI into mathematics education led to a significant improvement in students’ financial intelligence and financial problem-solving skills (p < 0.01). The findings suggest that AI can serve as a powerful tool in bridging the gap between mathematical concepts and everyday financial applications, paving the way for the development of essential 21st-century skills. Accordingly, it is recommended that educational policymakers and mathematics teachers harness the potential of intelligent technologies to strengthen students’ financial intelligence and economic decision-making.
[1] Baker, S., & Inventado, P. S. (2016). Educational data mining and learning analytics: Potentials and possibilities for online education. In G. Veletsianos (Ed.), Emergence and Innovation in Digital Learning (83–98). https://doi.org/10.15215/aupress/9781771991490.01
[2] Branch, R.C., Rezabek, L.L., Tripp, S.D. et al. Book reviews. ETR&D 42, 63–71 (1994). https://doi.org/10.1007/BF02299094
[3] Córdova, P., Grájeda, A., Córdova, J. P., Vargas-Sánchez, A., Burgos, J., & Sanjinés, A. (2024). Leveraging AI tools in finance education: Exploring student perceptions, emotional reactions and educator experiences. Cogent Education, 11(1), 2431885. https://doi.org/10.1080/2331186X.2024.2431885
[4] Feng, S., Zhang, L., Wang, S., Cai, Z.(2023). Effectiveness of the functions of classroom orchestration systems: A systematic review and meta-analysis. Computers & Education. 203, 104864. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2023.104864
[5] Lakshmi, Y. (2024). The Impact of Artificial Intelligence on Financial Literacy. ShodhKosh: Journal of Visual and Performing Arts, 5(5), 8–28. https://doi.org/10.29121/shodhkosh.v5.i5.2024.1606
[6] Leonard, D. (2024). How Financial Literacy Can Engage and Motivate Math Students. Edutopia. Retrieved from https://www.edutopia.org/article/financial-literacy-motivate-math-students
[7] Lusardi, A., & Mitchell, O. S. (2014). The Economic importance of Financial Literacy: Theory and Evidence. Journal of Economic Literature, 52(1), 5-44. https://doi.org/10.1257/jel.52.1.5
[8] Norman, D. A. (2013). The design of everyday things: Revised and expanded edition. Basic books.
[9] OECD/INFE. (2011). Measuring financial literacy: Questionnaire and guidance notes for conducting an internationally comparable survey of financial literacy.
[10] Piaget, J. (1972). The psychology of the child. Basic Books.
[11] Praveen, R., Vemuri, H. K., Peri, S. S. S. R. G., Sista, S., Saxena, D. V., & Saxena, D. P. (2025). Enhancing Financial Literacy and Personal Investment Decisions Through AI and Machine Learning. Journal of Marketing & Social Research, 2(4), 268-280. DOI : https://doi.org/10.61336/jmsr/25-04-36
[12] Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
[13] Wijaya, T. T., Yu, Q., Cao, Y., He, Y., & Leung, F. K. S. (2024). Latent Profile Analysis of AI Literacy and Trust in Mathematics Teachers and Their Relations with AI Dependency and 21st-Century Skills. Behavioral Sciences, 14(11), 1008. https://doi.org/10.3390/bs14111008
[14] Xiao, J. J., & O’Neill, B. (2016). Consumer financial education and financial capability. International Journal of Consumer Studies. Forthcoming. DOI: 10.1111/ijcs.12285
[15] Zhu, A. Y. F. (2025). Unlocking financial literacy with machine learning: A critical step to advance personal finance research and practice. Technology in Society, 81, 102797. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2024.102797
