مدل یابی معادلات ساختاری رفتارهای خودآسیب رسان براساس کفایت اجتماعی و سبک های هویت با نقش میانجی گری سبک های زندگی در دانش آموزان
محورهای موضوعی : روانشناسی و مشاوره
1 - گروه آمار، واحد ابهر ، دانشگاه آزاد اسلامی ، ابهر ، ایران
2 - دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر
کلید واژه: معادلات ساختاری , سبک های زندگی, سبک های هویت, رفتارهای خود آسیب رسان کفایت اجتماعی,
چکیده مقاله :
پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل معادلات ساختاری رفتارهای خودآسیب رسان بر اساس سبکهای هویت و کفایت اجتماعی با نقش میانجی گری سبک های زندگی انجام گرفت. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی - همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پسر مقطع متوسطه اول بودبا بکارگیری روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای تصادفی ساده از بین دانش آموزان تعداد 229 نفر انتخاب شدند. به منظور جمعآوری دادهها از پرسشنامههای رفتارهای خود آسیب رسان برگرفته از گلونسکی و گلن(2009)، سبک های زندگی لعلی و همکاران(2011)، سبک های هویت وایت و همکاران(1998) و کفایت اجتماعی طراحی شده توسط فلنرلیس و فیلیپس در سال 1990 استفاده شد. نتایج تحلیل آماری و ضرایب مسیر برآورد شده نشان دادند که سبک های هویت و کفایت اجتماعی هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیر مستقیم از طریق متغیر میانجی سبک های زندگی بر رفتارهای خوداسیب رسان تاثیر معناداری داشته است. با لحاظ معیارهای نیکویی برازش مدل معادلات ساختاری، نتایج حاکی از آن بود که مدل مذکور از برازش مطلوبی برخوردار بوده و توانسته درصد از واریانس رفتارهای خود آسیب رسان را تبیین نماید که بیانگر آن است که متغیرهای پژوهش از قدرت پیش بینی بالایی برخوردار بوده است. این نتایج نشاندهنده آن است که سبک های زندگی در انتقال اثر کفایت اجتماعی و سبک های هویت بر رفتارهای خودآسیب رسان نقش مهمی و حائز اهمیتی را ایفا می کند
The present study aimed to develop a structural equation model of self-injurious behaviors based on identity styles and social competence, with the mediating role of lifestyle styles. This research was applied in purpose and descriptive-correlational of the structural equation modeling type in nature. The statistical population consisted of all male high school students in the first grade. Using a multi-stage simple random cluster sampling method, 229 students were selected. To collect data, the Self-Injurious Behaviors questionnaire adapted from Gloninsky and Glen (2009), the Lifestyle questionnaire by Laleli et al. (2011), the Identity Styles questionnaire by White et al. (1998), and the Social Competence questionnaire designed by Felnerlis and Phillips in 1990 were used. The results of the statistical analysis and the estimated path coefficients showed that identity styles and social competence had a significant effect on self-injurious behaviors, both directly and indirectly through the mediating variable of lifestyle styles. Considering the goodness-of-fit criteria for the structural equation model, the results indicated that the model had a desirable fit and was able to explain a percentage of the variance of self-injurious behaviors, suggesting that the research variables have high predictive power. These results indicate that lifestyle styles play a significant and important role in transmitting the effect of social adequacy and identity styles on self-injurious behaviors
ابویی، آ.، توکلی، م.، و نشان، م ص. (1402). کفایت و پذیرش اجتماعی والدین تا چه اندازه تغییرات بلوغ و مهارتهای اجتماعی نوجوانان را تبیین میکند؟ مطالعهای در شهر یزد. تداوم و تغییر اجتماعی، 2(1). 167-182. https://doi.org/10.22034/jscc.2022.18718.1037
احمدی مرویلی، ن.، میرزاحسینی، ن.، و منیرپور ن، حسن. (1398). مدل پیش بینی رفتارهای خود آسیب رسان و گرایش به خود کشی بر اساس سبک های دلبستگی و سازمان شخصیت در نوجوانان دانش آموز : نقش واسطه ای راهبردهای شناختی تنظیم هیجانی. فصلنامه پژوهش های کاربردی روان شناختی 3(10)، 101-114. https://doi.org/10.22059/japr.2019.274866.643162
پرندین، ش. (1395). ساخت و هنجاریابی آزمون کفایت اجتماعی در نوجوانان شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد سنجش و اندازه گیری. دانشگاه علامه طباطیایی.
پیمان نیا، ب.، حمید، ن.، و محمود علیلو، م. (1397). اثربخشی ماتریکس درمان پذیرش و تعهد با شفقت بر رفتارهای خودآسیب رسان و کیفیت زندگی دانش اموزان دارای علایم اختلال شخصیت مرزی. دست آوردهای روان شناختی، 25(1)، 23-44. https://www.doi.org/10.22055/psy.2018.23581.1905
جمالی، م.، نوروزي، آ.، و طهماسبی، ر .(1393). کاربرد سازههاي اساسی نظریه شناختاجتماعی در پیشگویی سلامت روان دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی بوشهر. 6(17)، 1236-1251. http://ismj.bpums.ac.ir/article-1-640-fa.html
جم، ف. (1402). پیش بینی رفتارهای خود آسیب رسان بر اساس طرحواره های ناسازگار اولیه در نوجوانان مصرف کننده مواد مخدر. ماهنامه پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش، 6(65)، 85-74. https://civilica.com/doc/1871134
خانی پور، ح.، برجعلی، ا.، گلزاری، م.، فلسفی نژاد، م.، و حکیم شوشتری، م. (1392). خودآزاری در نوجوانان بزهکار و نوجوانان با سابقه اختلالات خلقی: یک پژوهش کیفی. تحقیقات کیفی در علوم سلامت، 2(3)، 195-207. https://sid.ir/paper/215396/fa
دماوندیان، ا.، گلشنی، ف.، صفاری نیا، م.، و باغداساریاس، آ.(1400). مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت و رفتاردرمانی دیالکتیک بر پرخاشگری، رفتارهای خودآسیب رسان و خود تنظیمی هیجانی نوجوانان بزهکار کانون اصلاح و تربیت تهران. پژوهش های روانشناسی اجتماعی، 11(41)، 31-58. https://doi.org/10.22034/spr.2021.253334.1579
رایس، فلیپ.(1398). رشد انسان: روانشناسی رشد از تولد تا مرگ. ترجمه فروغان، تهران: ارجمند.
رحمتی توسه کله، ف.، و آور، ز.(1401). رابطه سبک های دلبستگی و سبک های هویت با رفتارهای خودآسیب رسان در نوجوانان. جهارمین همایش ملی پژوهش های حرفه ای در روانشناسی و مشاورهبا رویکرد از نگاه معلم. https://civilica.com/doc/1527692
سلیمانی راد، ح.. ابوالقاسمی، ع.؛ شاکري نیا، (1398). اثربخشی درمان شناختی-رفتاري بر
شناخت اجتماعی نوجوانان داراي اختلال انفجاري متناوب. دست آوردهاي
روانشناختی، 2(پیاپی22)، 113-136. https://sid.ir/paper/186602/fa
صفار پور، ا.، قمری، م.، حسینیان، س.(a1400). نقش میانجی شفقت به خود در رابطه بین سبک های هویت و رفتارهای خود آسیب رسان نوجوانان. رویش روانشناسی ، سال 10، شماره8، شماره پیاپی 65، 208-197. https://doi.org/10.30473/sc.2022.62362.2733
صفار پور، ا.، قمری، م.، و حسینیان س. (b1400). مدل یابی روابط ساختاري شناخت اجتماعی و سبک هاي هویت با رفتارهاي خودآسیب رسان با میانجی گري شفقت به خود در نوجوانان. دوفصلنامه علمی شناخت اجتماعی، سال10، شماره 2پیاپی20، 115-138. https://doi.org/10.30473/sc.2022.62362.2733
صفار پور، ا.، قمری، م.، و حسینیان س. (1401). مدل یابی روابط ساختاري شناخت اجتماعی و رفتارهای خودآسیب رسان در نوجوانان: نقش میانجی گري تحمل پریشانی. علوم روانشناختی، 21(120)، 2401-2416. http://dx.doi.org/10.52547/JPS.21.120.2401
عباسی آبرزگه، م.، ضرغامی حاجبی، م.، و آقا یوسفی، ع.(1402). تدوین مدل رفتاری آسیب به خود بر اساس راهبردهای شناختی تنظیم هیجانی در نوجوانان مراجعه کننده به مراکز کاهش آسیب شهر تهران: نقش واسطه ای کنترل تکانه. روانشناسی سلامت و رفتار اجتماعی، 3(1)، 45-79. https://doi.org/10.30495/hpsbjourna.2023.1964575.1115
علیزاده، س.، غنچه، ر.، میرزایی، ر.، و حسین زاده، س.(1397). اثربخشی آموزش کفایت اجتماعی بر گرایش نوجوانان پسر مراکز شبانه روزی بهزیستی در شهرهای مشهد و سبزوار. آرشیو توانبخشی، بهار21(1)، 54-72. http://doi.org/10.32598/RJ.21.1.2874.1
غضنفری، ا.(1383). اعتباریابی و هنجاریابی پرسشنامه سبک هویت.(ISI-6G). مطالعات تربیتی و روان شناسی 5(1):81-94. https://sid.ir/paper/99378/fa
قناعت باجگیرانی، س.، برجعلی، ا.، اسکندری، ح.، فرخی، ن.، و خانجانی، م. (1402). نقش میانجی تکانشگری و نارسایی تنظیم هیجان در ارتباط سرشت عاطفی و هیجانی با رفتارهای خود آسیب رسان. روان شناسی بالینی، سال پانزدهم، 15(2)، 15-27. https://doi.org/10.22075/jcp.2023.30342.2619
لعلی، م.، عابدی، ا.، کجباف، م.(1391)، ساخت و اعتباریابی پرسشنامه سبک زندگی، پژوهش های روانشناختی، 15(1)، 64-81.
محمدی، کبری.، شهبازی، م.، و غلامرضا جفره، م.(1400). اثربخشی روان درمانی بین فردی بر خودکنترلی ابراز وجود دانش آموزان دختر دارای رفتار خود آسیب رسان. نشریه روانشناسی معاصر، 16(1)، 129-143
http://dorl.net/dor/20.1001.1.20081243.1400.16.1.10.8
مدائنی بیله درق، ر.، و علیزاده فرد، س.(1400). بررسی مدل ساختاری ارتباط رفتارهای خود آسیب رسان با ادراک زمان و نقش میانجی افسردگی و خودبخشش گری. روانشناسی معاصر، 16(1)، 69-81. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.20081243.1400.16.1.11.9
مظفری، ن.، باقریان، ف.، زاده محمدی، ع.، و حیدری، م. (1400). شیوع شناسی و کارکردهای رفتارهای خودآسیب رسان در نوجوانان شهر سنندج. روانشناسی و روانپزشکی شناخت، 8(4)، 110-123.https://sid.ir/paper/962404/fa
نوروزی، خ.، مجتبایی، م.، و صابری، ه. (1400). مقایسه اثربخشی آموزش یوگا مبتنی بر ذهن آگاهی و مدیریت خود بر رفتارهای خود آسیب رسان نوجوانان. نشریه پرستاری، دوره16، شماره 13. http://ijnr.ir/article-1-2495-fa.html
